DESTEK OL

Stekiyometri- 50 Çözümlü Örnek

Toplam Soru: 50
Konu: Stekiyometri
Temel Kavramlar Kolay
1. Stokiyometri nedir? Kimyasal hesaplamalarda mol kavramı neden önemlidir?

Cevap:

Stokiyometri: Kimyasal reaksiyonlarda maddelerin nicel ilişkilerini inceleyen kimya dalıdır. Reaktantlar ve ürünler arasındaki kütle, mol ve hacim ilişkilerini matematiksel olarak ifade eder.

Mol kavramının önemi:

  1. Atom ve moleküller çok küçük olduğu için doğrudan sayılamaz, mol sayısal bir köprü oluşturur
  2. 1 mol = 6.02×10²³ tanecik (Avogadro sayısı)
  3. Kimyasal denklemler mol oranlarıyla yazılır
  4. Farklı maddelerin kütleleri arasında karşılaştırma yapmayı sağlar

n = m/M (mol sayısı = kütle/molar kütle)

Mol Hesaplamaları Kolay
2. Aşağıdaki maddelerin mol sayısını hesaplayınız:
a) 18 g su (H₂O)
b) 11.2 L O₂ gazı (NŞA)
c) 3.01×10²³ tane CO₂ molekülü

Cevap:

a) H₂O (M = 18 g/mol):

n = m/M = 18 g / 18 g/mol = 1 mol

b) O₂ gazı (NŞA'da 1 mol gaz = 22.4 L):

n = V/22.4 = 11.2 L / 22.4 L/mol = 0.5 mol

c) CO₂ molekülleri (1 mol = 6.02×10²³ tane):

n = tanecik sayısı/Avogadro sayısı = 3.01×10²³ / 6.02×10²³ = 0.5 mol

Kimyasal Denklemler Orta
3. Aşağıdaki denklemi denkleştiriniz ve 2 mol Al için kaç mol H₂ gazı oluşacağını hesaplayınız:
Al + HCl → AlCl₃ + H₂

Cevap:

Denkleştirilmiş denklem:

2Al + 6HCl → 2AlCl₃ + 3H₂

Hesaplama:

Denkleme göre 2 mol Al, 3 mol H₂ oluşturur:

2 mol Al × (3 mol H₂ / 2 mol Al) = 3 mol H₂

Kütle-Kütle Orta
4. 10 g CaCO₃ (M=100 g/mol) ısıtıldığında:
CaCO₃ → CaO + CO₂
Kaç gram CaO (M=56 g/mol) oluşur?

Cevap: 5.6 g CaO

Çözüm:

1. Mol sayısını hesapla:

n(CaCO₃) = m/M = 10 g / 100 g/mol = 0.1 mol

2. Mol oranı (denklemde 1:1):

n(CaO) = n(CaCO₃) = 0.1 mol

3. Kütleyi hesapla:

m(CaO) = n × M = 0.1 mol × 56 g/mol = 5.6 g

Sınırlayıcı Bileşen Zor
5. 5 g H₂ ve 10 g O₂ gazları tepkimeye girerek H₂O oluşturuyor:
2H₂ + O₂ → 2H₂O
a) Sınırlayıcı bileşen hangisidir?
b) Kaç gram H₂O oluşur?
c) Hangi gazdan ne kadar artar?

Cevap:

a) Sınırlayıcı bileşen: H₂

b) Oluşan H₂O: 45 g

c) Artar: 5 g O₂

Çözüm:

1. Mol sayılarını hesapla:

n(H₂) = 5 g / 2 g/mol = 2.5 mol

n(O₂) = 10 g / 32 g/mol ≈ 0.3125 mol

2. Sınırlayıcı bileşeni bul:

Denklemde 2 mol H₂, 1 mol O₂ ile tepkimeye girer

H₂ için gerekli O₂ = 2.5 mol H₂ × (1 mol O₂/2 mol H₂) = 1.25 mol O₂

Mevcut O₂ (0.3125 mol) < gerekli O₂ (1.25 mol) → O₂ sınırlayıcı

3. H₂O hesaplaması:

n(H₂O) = 2 × n(O₂) = 2 × 0.3125 = 0.625 mol

m(H₂O) = 0.625 mol × 18 g/mol = 11.25 g

4. Artan H₂:

Tepkimeye giren H₂ = 2 × n(O₂) = 0.625 mol

Artan H₂ = 2.5 mol - 0.625 mol = 1.875 mol

m(artan H₂) = 1.875 mol × 2 g/mol = 3.75 g

Yüzde Verim Orta
6. 20 g Mg (M=24 g/mol) yandığında teorik olarak 33.3 g MgO (M=40 g/mol) oluşması bekleniyor:
2Mg + O₂ → 2MgO
Deneyde 30 g MgO elde edildiğine göre yüzde verim nedir?

Cevap: %90.1

Çözüm:

% Verim = (Gerçek verim / Teorik verim) × 100

% Verim = (30 g / 33.3 g) × 100 ≈ 90.1%

Gaz Hacimleri Orta
7. 5.6 L CH₄ gazı (NŞA) yandığında kaç litre O₂ gazı (NŞA) harcanır?
CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O

Cevap: 11.2 L O₂

Çözüm:

1. Mol sayısını hesapla:

n(CH₄) = V/22.4 = 5.6 L / 22.4 L/mol = 0.25 mol

2. Mol oranına göre O₂ molünü bul:

n(O₂) = 2 × n(CH₄) = 2 × 0.25 = 0.5 mol

3. Hacmi hesapla:

V(O₂) = n × 22.4 = 0.5 × 22.4 = 11.2 L

Kimyasal Formül Zor
8. Bir bileşiğin kütlece %40'ı karbon, %6.67'si hidrojen, %53.33'ü oksijendir. Bileşiğin basit formülü nedir? (C=12, H=1, O=16)

Cevap: CH₂O

Çözüm:

1. 100 g bileşik varsayalım:

m(C) = 40 g, m(H) = 6.67 g, m(O) = 53.33 g

2. Mol sayılarını hesapla:

n(C) = 40/12 ≈ 3.33 mol

n(H) = 6.67/1 ≈ 6.67 mol

n(O) = 53.33/16 ≈ 3.33 mol

3. En küçük sayıya böl:

C: 3.33/3.33 ≈ 1

H: 6.67/3.33 ≈ 2

O: 3.33/3.33 ≈ 1

4. Basit formül: CH₂O

Karışım Problemleri Zor
9. 10 g Mg ve Al karışımı fazla HCl ile tepkimeye sokulduğunda 11.2 L H₂ gazı (NŞA) oluşuyor:
Mg + 2HCl → MgCl₂ + H₂
2Al + 6HCl → 2AlCl₃ + 3H₂
Karışımdaki Mg kütlesi nedir? (Mg=24, Al=27)

Cevap: 4 g Mg

Çözüm:

1. Değişkenleri tanımla:

m(Mg) = x g → m(Al) = (10-x) g

2. Mol sayılarını hesapla:

n(Mg) = x/24 mol → n(H₂ from Mg) = x/24 mol

n(Al) = (10-x)/27 mol → n(H₂ from Al) = 3/2 × (10-x)/27 = (10-x)/18 mol

3. Toplam H₂ molü:

n(H₂ total) = 11.2/22.4 = 0.5 mol

x/24 + (10-x)/18 = 0.5

4. Denklemi çöz:

3x + 4(10-x) = 36 → 3x + 40 -4x = 36 → -x = -4 → x = 4 g Mg

Hidratlı Bileşikler Orta
10. 5 g CuSO₄·xH₂O bileşiği ısıtıldığında 3.2 g susuz CuSO₄ kalıyor. Bileşikteki x değeri nedir? (CuSO₄=160, H₂O=18)

Cevap: 5

Çözüm:

1. Su kütlesini hesapla:

m(H₂O) = 5 g - 3.2 g = 1.8 g

2. Mol sayılarını bul:

n(CuSO₄) = 3.2/160 = 0.02 mol

n(H₂O) = 1.8/18 = 0.1 mol

3. Oranı hesapla:

x = n(H₂O)/n(CuSO₄) = 0.1/0.02 = 5

Formül: CuSO₄·5H₂O

Kimyasal Denklem Orta
11. 10 g N₂ ve 10 g H₂ gazları tepkimeye girerek NH₃ oluşturuyor:
N₂ + 3H₂ → 2NH₃
a) Sınırlayıcı bileşen hangisidir?
b) Kaç gram NH₃ oluşur?
c) Hangi gazdan ne kadar artar? (N=14, H=1)

Cevap:

a) Sınırlayıcı bileşen: N₂

b) Oluşan NH₃: 12.14 g

c) Artar: 7.14 g H₂

Karma Problem Zor
50. 20 g CaCO₃ ve MgCO₃ karışımı ısıtıldığında 10.4 g katı artıyor ve 5.6 L gaz (NŞA) çıkıyor:
CaCO₃ → CaO + CO₂
MgCO₃ → MgO + CO₂
Karışımdaki CaCO₃ yüzdesi nedir? (CaCO₃=100, MgCO₃=84, CaO=56, MgO=40)

Cevap: %50

Çözüm:

1. Değişkenleri tanımla:

m(CaCO₃) = x g → m(MgCO₃) = (20-x) g

2. Katı artışını hesapla:

m(CaO) = (x/100) × 56 = 0.56x g

m(MgO) = ((20-x)/84) × 40 ≈ 0.476(20-x) g

Toplam katı = 0.56x + 0.476(20-x) = 10.4 g

3. Denklemi çöz:

0.56x + 9.52 - 0.476x = 10.4

0.084x = 0.88 → x ≈ 10.47 g CaCO₃

4. Yüzdeyi hesapla:

%CaCO₃ = (10.47/20) × 100 ≈ %52.35

Not: Gaz verisi ile çapraz kontrol yapılabilir.

Toplam 50 soru, 5 sayfada gösteriliyor