Bu bölüm, Kriewitz Reaksiyonunu açıklar. Bu reaksiyon, 1885 yılında C. Kriewitz tarafından geliştirilmiştir. Kriewitz reaksiyonu, diazobenzen (C₆H₅N₂⁺) bileşiklerinin alkenlerle reaksiyonuna dayanır ve cyclopropan türevlerinin oluşumunu sağlar. Bu reaksiyon, karbene (CH₂) oluşumu ile başlar ve daha sonra alkenlere eklenerek cyclopropan halkasını oluşturur. Bu yöntem, özellikle aromatik diazo bileşiklerinin reaktivitesini gösteren klasik bir örnektir.
C. Kriewitz, 1885 yılında diazobenzenin alkenlerle reaksiyonuna dayanan bir cyclopropanasyon yöntemi geliştirmiştir. Bu yöntem, karbene oluşumu ve alkenlere eklenmesi temeline dayanır. Kriewitz reaksiyonu, cyclopropan halkasının sentezinde temel bir yöntemdir.
1885 yılında C. Kriewitz, diazobenzenin alkenlerle reaksiyonuna dayanan bir cyclopropanasyon yöntemi geliştirmiştir. Bu yöntem, daha sonra karbene kimyası ve cyclopropan halkasının sentezi için temel oluşturmuştur.
Kriewitz reaksiyonunun genel formu şu şekildedir:
ArN₂⁺ + RCH=CHR' → RCH(CH₂)CHR' + N₂
Mekanizma genellikle aşağıdaki adımları içerir:
Kriewitz reaksiyonu, karbene (CH₂) oluşumu ile başlar. Karbene, alkenlere eklenerek cyclopropan halkasını oluşturur. Bu, çok reaktif bir moleküldür.
Kriewitz reaksiyonu için tipik koşullar:
| Diazobenzen | Alken | Ürün (Cyclopropan türevi) |
|---|---|---|
| Diazobenzen | Etilen | 1,1-Difenilcyclopropan |
| 4-Metildiazobenzen | Propilen | 1-Metil-1-(4-metilfenil)cyclopropan |
| 4-Klorodiazobenzen | İzobütilen | 1-Kloro-1-(4-klorofenil)cyclopropan |
| 4-Nitrodiazobenzen | Etilen | 1-Nitro-1-(4-nitrofenil)cyclopropan |
Kriewitz reaksiyonu, sentetik organik kimyada çeşitli alanlarda kullanılır:
Soru 1: Kriewitz reaksiyonu hangi tür bir dönüşüm sağlar?
Soru 2: Aşağıdakilerden hangisi Kriewitz reaksiyonunun temel reaktiflerindendir?
a) Aseton
b) Diazobenzen
c) Formaldehit
d) Asetik asit
Soru 3: Diazobenzenin etilenle reaksiyonundan hangi cyclopropan türevi oluşur?
a) 1,1-Difenilcyclopropan
b) 1-Metil-1-(4-metilfenil)cyclopropan
c) 1-Kloro-1-(4-klorofenil)cyclopropan
d) 1-Nitro-1-(4-nitrofenil)cyclopropan
Kriewitz reaksiyonunu anlamak için:
Tipik bir prosedür: 10 mmol diazobenzen, 12 mmol alken, 10 mL benzene'de 80°C'de 12 saat ısıtılır. Reaksiyon tamamlandığında çözücü buharlaştırılır ve kalan ürün kolon kromatografisi ile saflaştırılır. Ürün genellikle yüksek saflıkta elde edilir.
1.Kriewitz, C. (1885). Berichte der Deutschen Chemischen Gesellschaft, 18, 2086-2090.
2.Smith, M. B., & March, J. (2007). March’s advanced organic chemistry: Reactions, mechanisms, and structure (6th ed.). Wiley.
3.Bevan, D. R., & Hall, R. J. (1973). The Kriewitz reaction. Journal of the Chemical Society, Perkin Transactions 1, 1542-1546.
4.Fleming, I. (1976). Molecular Orbitals and Organic Chemical Reactions. Wiley.