Çözünürlük Dengesi
Orta
1.AgCl'ün Ksp değeri 1.8 × 10⁻¹⁰ ise, molar çözünürlüğü kaç mol/L'dir?
Cevap:
AgCl ⇌ Ag⁺ + Cl⁻
Ksp = s² = 1.8 × 10⁻¹⁰
s = √(1.8 × 10⁻¹⁰) ≈ 1.34 × 10⁻⁵ M
Çözünürlük Dengesi
Orta
2.CaF₂'ün Ksp'si 3.9 × 10⁻¹¹ ise, molar çözünürlüğü kaç mol/L'dir?
Cevap:
CaF₂ ⇌ Ca²⁺ + 2F⁻
Ksp = s × (2s)² = 4s³ = 3.9 × 10⁻¹¹
s³ = 9.75 × 10⁻¹² → s ≈ 1.26 × 10⁻⁴ M
Çözünürlük Dengesi
Orta
3.PbI₂'ün Ksp'si 7.1 × 10⁻⁹ ise, molar çözünürlüğü yaklaşık kaç mol/L'dir?
Cevap:
PbI₂ ⇌ Pb²⁺ + 2I⁻
Ksp = s × (2s)² = 4s³ = 7.1 × 10⁻⁹
s³ = 1.775 × 10⁻⁹ → s ≈ 1.21 × 10⁻³ M
Çözünürlük Dengesi
Orta
4.Ag₂CrO₄'ün Ksp'si 1.1 × 10⁻¹² ise, molar çözünürlüğü kaç mol/L'dir?
Cevap:
Ag₂CrO₄ ⇌ 2Ag⁺ + CrO₄²⁻
Ksp = (2s)² × s = 4s³ = 1.1 × 10⁻¹²
s³ = 2.75 × 10⁻¹³ → s ≈ 6.5 × 10⁻⁵ M
Çökelme
Kolay
5.KCl çözeltisine AgNO₃ eklenirse çöken madde hangisidir?
Cevap:
Ag⁺ ve Cl⁻ iyonları birleşerek AgCl çöker. Diğer ürünler suda çözünür.
Sıcaklık Etkisi
Kolay
6.Aşağıdaki tuzlardan hangisinin çözünürlüğü sıcaklıkla azalır?
Cevap:
Ca(OH)₂ çözünmesi ekzotermik olduğundan, sıcaklık artarsa çözünürlüğü azalır.
Ortak İyon Etkisi
Orta
7.Ortak iyon etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Cevap:
Ortak iyon, çözünürlüğü azaltır. Le Châtelier ilkesine göre denge çözünmeyen tarafa kayar.
Çökelme
Kolay
8.Aşağıdaki iyon çiftlerinden hangisi birbiriyle çökelme oluşturur?
Cevap:
Ag⁺ ve Cl⁻ birleşerek AgCl (çözünürlüğü çok düşük) oluşturur.
pH Etkisi
Orta
9.CaCO₃(s) ⇌ Ca²⁺(suda) + CO₃²⁻(suda) dengesinde, çözeltiye HCl eklenirse ne olur?
Cevap:
H⁺, CO₃²⁻ ile reaksiyona girer → CO₂ + H₂O oluşur. Bu, CO₃²⁻ derişimini düşürür → denge sağa kayar.
Çözünürlük Karşılaştırması
Kolay
10.Aşağıdaki tuzlardan hangisi suda en az çözünür?
Cevap:
AgCl (Ksp = 1.8 × 10⁻¹⁰) diğerlerine göre en düşük çözünürlüğe sahiptir.
Ksp İfadesi
Orta
11.Ksp = [Ba²⁺][SO₄²⁻] olan tuz aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap:
BaSO₄ çözündüğünde Ba²⁺ ve SO₄²⁻ iyonlarını verir.
Doymuş Çözelti
Kolay
12.Aşağıdakilerden hangisi doymuş bir çözelti için doğrudur?
Cevap:
Doymuş çözeltide dengede çözünme ve çökelme vardır.
Ortak İyon Etkisi
Orta
13.AgCl, NaCl içeren bir çözeltide çözünürse, çözünürlük nasıl değişir?
Cevap:
Cl⁻ iyonu ortak iyon etkisiyle çözünürlüğü azaltır.
Çözünürlük Hesabı
Orta
14.Ksp değeri 1.6 × 10⁻⁵ olan MX₂ tuzunun molar çözünürlüğü kaçtır?
Cevap:
MX₂ ⇌ M²⁺ + 2X⁻ → Ksp = s × (2s)² = 4s³ = 1.6 × 10⁻⁵
s³ = 4.0 × 10⁻⁶ → s = 4.0 × 10⁻³ M
Çözünürlüğü Etkileyen Faktörler
Orta
15.Aşağıdakilerden hangisi çözünürlüğü artırmaz?
Cevap:
Ortak iyon eklenmesi çözünürlüğü azaltır.
Çözünürlük Hesabı
Orta
16.Ksp'si 4.0 × 10⁻¹² olan PbCl₂'nin çözünürlüğü kaç mol/L'dir?
Cevap:
PbCl₂ ⇌ Pb²⁺ + 2Cl⁻ → Ksp = s × (2s)² = 4s³ = 4.0 × 10⁻¹²
s³ = 1.0 × 10⁻¹² → s = 1.0 × 10⁻⁴ M
pH Etkisi
Orta
17.Aşağıdaki tuzlardan hangisi asitli ortamda daha çok çözünür?
Cevap:
CaCO₃ CO₃²⁻ içerir. Asit, CO₃²⁻ ile reaksiyona girerek çözünürlüğü artırır.
Ksp İfadesi
Orta
18.Ksp = [Mg²⁺]³[PO₄³⁻]² olan tuz aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap:
Mg₃(PO₄)₂ → 3 Mg²⁺ ve 2 PO₄³⁻ iyonu verir.
19.Aşırı Doymuş Çözelti
Kolay
Aşırı doymuş bir çözeltiyle ilgili hangisi doğrudur?
Cevap:
Aşırı doymuş çözelti kararsızdır ve küçük bir etkiyle çökelme başlar.
Çökelme
Orta
20.Ksp'si 1.0 × 10⁻¹⁰ olan bir tuzun iyon çarpımı 2.0 × 10⁻¹⁰ ise ne olur?
Cevap:
İyon çarpımı (Q) > Ksp → çökelme olur.
Ortak İyon Etkisi
Orta
21.Ag₂S'ün Ksp'si 6.3 × 10⁻⁵⁰ ise, hangi iyonun derişimi artarsa çözünürlüğü azalır?
Cevap:
Her iki iyon (Ag⁺ veya S²⁻) artarsa ortak iyon etkisiyle çözünürlük azalır.
Sıcaklık Etkisi
Orta
22.Ca(OH)₂'ün çözünürlüğü sıcaklıkla nasıl değişir?
Cevap:
Çözünmesi ekzotermik olduğundan, sıcaklık artarsa çözünürlük azalır.
Çözünürlük Kuralları
Kolay
23.Aşağıdaki tuzlardan hangisi suda çözünmez?
Cevap:
AgCl çözünürlük kurallarına göre suda çözünmez.
Ksp İfadesi
Orta
24.Ksp = [Al³⁺][OH⁻]³ olan tuz aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap:
Al(OH)₃ → Al³⁺ ve 3 OH⁻ iyonu verir.
Doymuş Çözelti
Orta
25.Ksp = 1.8 × 10⁻¹⁰ olan AgCl'ün iyon çarpımı 1.8 × 10⁻¹⁰ ise çözelti nasıldır?
Cevap:
Q = Ksp → çözelti doymuştur.
Çözünürlüğü Artıran Faktörler
Orta
26.Aşağıdakilerden hangisi çözünürlüğü artırır?
Cevap:
pH düşürmek (CO₃²⁻ içeren tuzlarda) çözünürlüğü artırır.
Doymamış Çözelti
Orta
27.Ksp'si 1.0 × 10⁻¹² olan bir tuzun iyon çarpımı 5.0 × 10⁻¹³ ise çözelti nasıldır?
Cevap:
Q < Ksp → çözelti doymamıştır.
Ortak İyon Etkisi
Orta
28.AgCl'ün çözünürlüğü NaCl çözeltisinde saf suda göre nasıl değişir?
Cevap:
Cl⁻ ortak iyon etkisiyle çözünürlük azalır.
Ksp'yi Etkileyen Faktörler
Orta
29.Aşağıdakilerden hangisi çözünürlük çarpımını (Ksp) değiştirir?
Cevap:
Sadece sıcaklık Ksp değerini değiştirir.
Ksp İfadesi
Orta
30.Ksp = [Pb²⁺][I⁻]² olan tuz aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap:
PbI₂ → Pb²⁺ ve 2 I⁻ iyonu verir.
Çözünürlük Eğrisi
Orta
31.Aşağıdaki tuzlardan hangisinin çözünürlüğü sıcaklıkla artar?
Cevap:
KNO₃ çözünmesi endotermik olduğundan, sıcaklık artarsa çözünürlüğü artar.
Çökelme
Orta
32.Aşağıdaki iyon çiftlerinden hangisi çökelme oluşturur?
Cevap:
Ca²⁺ ve CO₃²⁻ → CaCO₃ (çözünmez).
pH Etkisi
Orta
33.Fe(OH)₃'ün çözünürlüğü asitli ortamda nasıl değişir?
Cevap:
OH⁻, H⁺ ile reaksiyona girer → denge çözünme yönüne kayar → artar.
Ksp Hesabı
Zor
34.Ca₃(PO₄)₂'ün molar çözünürlüğü s ise, Ksp ifadesi nedir?
Cevap:
Ca₃(PO₄)₂ ⇌ 3Ca²⁺ + 2PO₄³⁻ → Ksp = (3s)³ × (2s)² = 108s⁵
Ortak İyon Etkisi
Orta
35.Ag₂CrO₄, Na₂CrO₄ çözeltisinde çözünürse çözünürlüğü nasıl değişir?
Cevap:
CrO₄²⁻ ortak iyon → çözünürlük azalır.
Çözünürlük Karşılaştırması
Orta
36.Aşağıdaki tuzlardan hangisinin Ksp'si en küçüktür?
Cevap:
AgCl (1.8×10⁻¹⁰) diğerlerinden daha düşük Ksp'ye sahiptir.
Çökelme
Orta
37.0.1 M AgNO₃ ve 0.1 M NaCl karıştırılırsa çöker mi?
Cevap:
Q = (0.1)(0.1) = 0.01 = 1×10⁻² > Ksp (1.8×10⁻¹⁰) → çöker.
Sıcaklık Etkisi
Orta
38.KCl'ün çözünürlüğü sıcaklıkla nasıl değişir?
Cevap:
KCl'ün çözünürlüğü sıcaklıkla artar (az da olsa).
pH Etkisi
Orta
39.Mg(OH)₂'ün çözünürlüğü bazik ortamda nasıl değişir?
Cevap:
OH⁻ derişimi artar → ortak iyon etkisi → çözünürlük azalır.
Ksp Hesabı
Zor
40.Al(OH)₃'ün Ksp'si 1.3×10⁻³³ ise, molar çözünürlüğü kaçtır?
Cevap:
Al(OH)₃ ⇌ Al³⁺ + 3OH⁻ → Ksp = s × (3s)³ = 27s⁴ = 1.3×10⁻³³
s⁴ = 4.81×10⁻³⁵ → s ≈ 1.48×10⁻⁹ M
Kompleks Oluşumu
Zor
41.AgCl, NH₃ ile kompleks oluşturursa çözünürlüğü nasıl değişir?
Cevap:
Ag⁺, NH₃ ile [Ag(NH₃)₂]⁺ kompleksi oluşturur → Ag⁺ derişimi azalır → çözünürlük artar.
Çözünürlük Dengesi
Orta
42.Ksp = [Ag⁺]²[CrO₄²⁻] olan tuz hangisidir?
Çökelme
Orta
43.0.01 M Pb²⁺ ve 0.01 M I⁻ karıştırılırsa çöker mi? (Ksp PbI₂ = 7.1×10⁻⁹)
Cevap:
Q = (0.01)(0.01)² = 1×10⁻⁶ > Ksp → çöker.
Sıcaklık Etkisi
Orta
44.NH₄Cl'ün çözünürlüğü sıcaklıkla nasıl değişir?
Cevap:
Çözünmesi endotermik → sıcaklık artarsa çözünürlük artar.
pH Etkisi
Orta
45.BaSO₄'ün çözünürlüğü asitli ortamda nasıl değişir?
Cevap:
SO₄²⁻ zayıf baz değil → asit etkisi azdır → çözünürlük neredeyse değişmez.
Ortak İyon Etkisi
Orta
46.CaF₂, NaF çözeltisinde çözünürse çözünürlüğü nasıl değişir?
Cevap:
F⁻ ortak iyon → çözünürlük azalır.
Ksp Hesabı
Zor
47.Zn(OH)₂'ün Ksp'si 3.0×10⁻¹⁷ ise, molar çözünürlüğü kaçtır?
Cevap:
Zn(OH)₂ ⇌ Zn²⁺ + 2OH⁻ → Ksp = s × (2s)² = 4s³ = 3.0×10⁻¹⁷
s³ = 7.5×10⁻¹⁸ → s ≈ 1.96×10⁻⁶ M
Çözünürlük Dengesi
Orta
48.Ksp = [Cu²⁺][S²⁻] olan tuz hangisidir?
pH Etkisi
Orta
49.Al(OH)₃'ün çözünürlüğü NaOH çözeltisinde nasıl değişir?
Cevap:
OH⁻ ortak iyon → çözünürlük azalır.
Karmaşık Problem
Zor
50.0.1 M Ag⁺ ve 0.1 M Cl⁻ içeren çözeltiye 0.1 M NH₃ eklenirse ne olur?
Cevap:
AgCl çöker, ancak NH₃ ile [Ag(NH₃)₂]⁺ kompleksi oluşursa çökelti yeniden çözünebilir.