13. Aşağıdaki biyolojik moleküllerdeki heterosiklik halkaları belirtiniz:
a) Nikotinamid adenin dinükleotid (NAD+)
b) Hemoglobin
c) Klorofil
Cevap:
a) Nikotinamid halkası (piridin türevi)
b) Hem grubundaki porfirin halkası
c) Klorin halkası (porfirin türevi)
İlaç MolekülleriZor
14. Aşağıdaki ilaç moleküllerindeki heterosiklik halkaları belirtiniz:
a) Penisilin
b) Siprofloksasin
c) Diazepam
Cevap:
a) β-laktam halkası
b) Kinolon halkası
c) 1,4-benzodiazepin halkası
Halka SenteziZor
15. Aşağıdaki heterosiklik halkaların sentez reaksiyonlarını adlandırınız:
a) Pirimidin sentezi
b) İndol sentezi
c) Furan sentezi
Cevap:
a) Biginelli reaksiyonu
b) Fischer indol sentezi
c) Feist-Benary furan sentezi
Halka SenteziOrta
16. Aşağıdaki heterosiklik halka sentez reaksiyonlarını adlandırınız:
a) Piridin sentezi
b) Pirol sentezi
c) Tiyofen sentezi
Cevap:
a) Hantzsch piridin sentezi
b) Paal-Knorr sentezi
c) Gewald reaksiyonu
Reaksiyon MekanizmalarıZor
17. Aşağıdaki reaksiyon mekanizmalarını açıklayınız:
a) Fischer indol sentezinin ana basamakları
b) Bischler-Napieralski reaksiyonu
Cevap:
a) Fenilhidrazon oluşumu, [3,3]-sigmatropik yeniden düzenleme, aromatik halka kapanması
b) Feniletilamin türevlerinden izokinolin sentezi, POCl3 katalizörlüğünde
İlaç KimyasıOrta
18. Aşağıdaki ilaçların yapılarında bulunan heterosiklik halkaları belirtiniz:
a) Aspirin
b) Klorokin
c) Penisilin
Cevap:
a) Benzen halkası (heterosiklik değil)
b) Kinolin halkası
c) β-laktam halkası + tiyazolidin halkası
SpektroskopiZor
19. Aşağıdaki spektroskopik yöntemlerle hangi heterosiklik bileşik özellikleri belirlenebilir?
a) 1H NMR'da tiyofen halkasının karakteristik sinyalleri
b) IR'de pirol halkasının ayırt edici bantları
Cevap:
a) 7-8 ppm aralığında aromatik proton sinyalleri
b) 3400 cm-1 civarında N-H gerilme bandı
Organik SentezOrta
20. Aşağıdaki dönüşümleri gerçekleştirecek reaksiyonları yazınız:
a) Furandan tiyofene dönüşüm
b) Piridinden pirol eldesi
Cevap:
a) O atomunun S ile yer değiştirmesi (Lewis asit katalizörlüğünde)
b) Piridin N-oksit oluşturup dekarboksilasyon
BiyokimyaKolay
21. Aşağıdaki biyolojik moleküllerde bulunan heterosiklik halkaları eşleştiriniz:
a) DNA bazları
b) Hemoglobin
c) Klorofil
Cevap:
a) Pürin (adenin, guanin) ve pirimidin (timin, sitozin)
b) Porfirin halkası
c) Klorin halkası
Reaksiyon MekanizmalarıZor
22. Aşağıdaki çok basamaklı sentez reaksiyonlarını açıklayınız:
a) Skraup kinolin sentezi
b) Pfitzinger reaksiyonu
Cevap:
a) Anilin + gliserin + H2SO4 ile kinolin oluşumu
b) İzatin türevlerinden kinolin-4-karboksilik asit sentezi
Halka ModifikasyonlarıOrta
23. Aşağıdaki halka modifikasyon reaksiyonlarını adlandırınız:
a) Piridin halkasının metilasyonu
b) Tiyofen halkasının bromlanması
c) Furan halkasının asetilasyonu
Cevap:
a) Chichibabin reaksiyonu
b) Elektrofilik aromatik sübstitüsyon
c) Friedel-Crafts asilasyonu
Katalitik ReaksiyonlarZor
24. Aşağıdaki katalitik dönüşümleri açıklayınız:
a) Piridin halkasının indirgenmesi
b) Tiyofen halkasının hidrodesülfürizasyonu
Cevap:
a) Nikel katalizörlüğünde piperidin oluşumu
b) Raney nikel katalizörlüğünde tiyofenden hidrokarbon eldesi
Çapraz Bağlantı ReaksiyonlarıZor
25. Aşağıdaki çapraz bağlantı reaksiyonlarını tanımlayınız:
a) Piridin halkasının Suzuki kenetlenmesi
b) Tiyofen halkasının Stille kenetlenmesi
Cevap:
a) Boronik asit türevi ile palladyum katalizörlüğünde kenetlenme
b) Stannan türevi ile palladyum katalizörlüğünde kenetlenme
Farmasötik KimyaOrta
26. Aşağıdaki ilaçların sentezinde kullanılan heterosiklik halkaları belirtiniz:
a) Siprofloksasin
b) Diazepam
c) Morfin
Cevap:
a) Kinolin halkası
b) 1,4-benzodiazepin halkası
c) Fenantren halkası + azot içeren heterosiklik
Spektroskopik AnalizOrta
27. Aşağıdaki heterosiklik bileşiklerin karakteristik spektroskopik özelliklerini belirtiniz:
a) İndolün UV spektrumu
b) Pirimidinin kütle spektrumu
Cevap:
a) 270-290 nm'de güçlü absorpsiyon bandı
b) Moleküler iyon pikinin yanında karakteristik fragmentasyon paterni
Yapı-Aktivite İlişkisiZor
28. Aşağıdaki heterosiklik bileşiklerin biyolojik aktivitelerini yapılarıyla ilişkilendiriniz:
a) Nikotinik asitin farmakolojik etkisi
b) Kafeinin uyarıcı etkisi
Cevap:
a) Piridin halkasının nikotinik reseptörlerle etkileşimi
b) Pürin halkasının adenozin reseptörlerini bloke etmesi
Endüstriyel UygulamalarOrta
29. Aşağıdaki endüstriyel uygulamalarda kullanılan heterosiklik bileşikleri belirtiniz:
a) Boyar madde sentezi
b) Polimer katkı maddeleri
c) Tarım ilaçları
Cevap:
a) Antrakinon türevleri
b) Tiyofen içeren polimerler
c) Triazin bazlı herbisitler
Karmaşık ProblemZor
30. Aşağıdaki kompleks heterosiklik bileşiği adlandırınız:
7-kloro-5-fenil-3-(piperidin-1-il)-[1,2,4]triazolo[4,3-a]piridin
Cevap:
5-metil-7-okso-4-hidroksi-2-oktenoik asit
Heterosiklik TürevlerOrta
31. Aşağıdaki heterosiklik bileşik türevlerini adlandırınız:
a) Piridin N-oksit
b) Tiyofen dioksit
c) Furan-2-karboksilik asit
Cevap:
a) Piridinyum oksit
b) Tiyofen-1,1-dioksit
c) 2-Furoik asit
Reaksiyon MekanizmalarıZor
32. Aşağıdaki reaksiyon mekanizmalarını adım adım açıklayınız:
a) Knorr pirol sentezi
b) Hantzsch dihidropiridin sentezi
Cevap:
a) β-ketoester ve α-aminoketon kondenzasyonu
b) Aldol tipi kondenzasyonla 1,4-dihidropiridin oluşumu
Farmakofor AnaliziZor
33. Aşağıdaki ilaçların farmakofor gruplarını belirleyiniz:
a) İbuprofen
b) Siprofloksasin
c) Diazepam
Cevap:
a) Karboksilik asit grubu + aromatik halka
b) Karboksilik asit + kinolon grubu
c) Diazepin halkası + fenil grubu
Katalitik DönüşümlerOrta
34. Aşağıdaki katalitik dönüşümleri tamamlayınız:
a) Furfural → ? (Ni katalizörlüğünde)
b) Piridin → ? (PtO2 katalizörlüğünde)
Cevap:
a) Furfuril alkol
b) Piperidin
Polimer KimyasıOrta
35. Aşağıdaki polimerlerde bulunan heterosiklik yapıları belirtiniz:
a) Polipirol
b) Politiyofen
c) Poliimidazol
Cevap:
a) Pirol halkası
b) Tiyofen halkası
c) İmidazol halkası
Tıbbi KimyaZor
36. Aşağıdaki antikanser ilaçların hedef moleküllerini ve etki mekanizmalarını açıklayınız:
a) 5-Florourasil
b) Paklitaksel
Cevap:
a) Timidilat sentaz inhibitörü (pirimidin analoğu)
b) Mikrotübül stabilizatörü (taksan halka sistemi)
SpektroskopiOrta
37. Aşağıdaki spektroskopik verileri yorumlayarak bileşikleri tanımlayınız:
a) 1H NMR: 7.5 ppm (d, 2H), 6.5 ppm (d, 2H), 2.5 ppm (s, 3H)
b) IR: 1700 cm-1 (kuvvetli), 3100 cm-1 (geniş)
Cevap:
a) Para-substitue benzen (örn. p-ksilen)
b) Karboksilik asit (karbonil + OH gerilme)
Organometalik KimyaZor
38. Aşağıdaki organometalik reaksiyonları açıklayınız:
a) Piridin ile Grignard reaktifi tepkimesi
b) Ferrosen sentezi
Cevap:
a) 2- veya 4-pozisyonunda nükleofilik eklenme
b) Siklopentadienil anyonu ile Fe2+ kompleksleşmesi
Yeşil KimyaOrta
39. Aşağıdaki yeşil sentez yöntemlerini açıklayınız:
a) Mikrodalga destekli halka kapanması
b) Biyokatalitik heterosiklik sentez
Cevap:
a) Geleneksel ısıtmaya alternatif enerji verimli yöntem
b) Enzim katalizörlüğünde çevre dostu sentez
KristalografiZor
40. Aşağıdaki kristal yapı özelliklerini açıklayınız:
a) π-π istiflenme etkileşimleri
b) Hidrojen bağlı supramoleküler ağlar
Cevap:
a) Aromatik halkaların paralel dizilimiyle oluşan moleküllerarası etkileşim
b) Donör-akseptör etkileşimleriyle oluşan 3D ağ yapılar
Biyolojik AktiviteOrta
41. Aşağıdaki biyolojik süreçlerdeki heterosiklik bileşikleri eşleştiriniz:
a) Elektron taşıma zinciri
b) Nükleik asit sentezi
c) Oksijen taşınımı
Cevap:
a) Ubikinon (kinon halkası)
b) Pürin/pirimidin bazları
c) Hem grubu (porfirin halkası)
Kuantum KimyasıZor
42. Aşağıdaki kuantum kimyasal parametreleri yorumlayınız:
a) HOMO-LUMO enerji farkı
b) Aromatisite indeksleri
Cevap:
a) Moleküler reaktivite ve kararlılık göstergesi
b) Hückel kuralı ve diğer kantitatif ölçütler
NanoteknolojiZor
43. Aşağıdaki nanomalzemelerdeki heterosiklik yapıları açıklayınız:
a) Karbon nanotüp fonksiyonlandırma
b) Grafen oksit modifikasyonu
Cevap:
a) Piridin veya tiyofen gruplarıyla kovalent bağlanma
b) Epoksi gruplarının heterosiklik bileşiklerle açılması
FarmakokinetikOrta
44. Aşağıdaki farmakokinetik parametrelerin heterosiklik yapılarla ilişkisini açıklayınız:
a) Lipofilisite
b) Biyoyararlanım
Cevap:
a) Halka sayısı ve substitüentlerin logP'ye etkisi
b) Polar yüzey alanı ve hidrojen bağı kapasitesi
ToksikolojiOrta
45. Aşağıdaki toksik etkilerin yapısal nedenlerini açıklayınız:
a) Piridin alkaloidlerinin nörotoksisitesi
b) Polisiklik aromatik bileşiklerin kanserojen etkisi
Cevap:
a) Nikotinik reseptör aşırı uyarımı
b) DNA interkalasyonu ve mutajenik etki
BiyouyumlulukZor
46. Aşağıdaki biyouyumlu malzemelerdeki heterosiklik yapıları belirtiniz:
a) Biyobozunur polimerler
b) Doku iskeleleri
Cevap:
a) Laktid ve glikolid türevleri
b) Kitosan bazlı üç boyutlu yapılar
Klinik KimyaOrta
47. Aşağıdaki klinik analizlerde kullanılan heterosiklik indikatörleri tanımlayınız:
a) Kan glukoz testi
b) Üre tayini
Cevap:
a) Glukoz oksidaz/peroksidaz sisteminde kromojenik substrat
b) Diasetil monoksim reaksiyonu
Gıda KimyasıKolay
48. Aşağıdaki gıda bileşenlerindeki heterosiklik yapıları belirtiniz:
a) Kahve
b) Çikolata
c) Barbekü eti
Cevap:
a) Kafein (pürin türevi)
b) Teobromin (ksantin türevi)
c) Heterosiklik aromatik aminler
Çevre KimyasıOrta
49. Aşağıdaki çevresel kirleticilerdeki heterosiklik yapıları tanımlayınız:
a) Dioxinler
b) Alev geciktiriciler
Cevap:
a) Poliklorlu dibenzo-p-dioksinler
b) Fosfor içeren heterosiklik bileşikler
Yapay Zeka ve KimyaZor
50. Aşağıdaki yapay zeka uygulamalarını heterosiklik kimya bağlamında açıklayınız:
a) Retrosentetik analiz
b) Moleküler docking
Cevap:
a) Halka oluşturma reaksiyonlarının tahmini
b) Heterosiklik ligand-protein etkileşimlerinin modellenmesi